خانه / پروژه و مقاله / مقاله و تحقیق / معرفی سیستم یوبوت

معرفی سیستم یوبوت

یوبوت
یوبوت

یوبوت چیست؟

مفهوم سیستم دال مجوف یوبوت:
امروزه از دالهای تخت بتنی با آرماتورگذاری معمولی می توان در دهانه های بزرگ استفاده نمود . تغییرات جدید انجام شده در آیین نامه های طراحی و امکان استفاده از تکنولوژی های جدید باعث کاهش وزن دال و هزینه های اجرایی آن شده است. برخی از پیشرفت های انجام شده در زمینه تکنولوژی بتن مسلح و دلایل اجرای دال های تخت بتنی در دهانه های بلند به ترتیب زیر می باشد:
– استفاده از آرماتورهای فولادی با مقاومت بالا
– استفاده از آرماتور منفی در وجه فوقانی دال به منظور کاهش تغییر شکل ها در دال های چند دهانه
– استفاده از بتن مقاومت بالا در دال ها
– استفاده از سیستم های قالب بندی جدید که علاوه بر امکان ایجاد هندسه دلخواه دال، باعث کاهش هزینه های اجرایی نیز می گردد.
یک طراح می تواند با توجه به وجود انواع سیستم های سقف بتن آرمه، سیستم سقف مناسب و اقتصادی را انتخاب کند. در انتخاب سیستم سقف بتن آرمه، علاوه بر اقتصاد طرح می بایست به نکات زیر توجه داشت:
– سقف باید مقاومت کافی در برابر بارهای اعمال شده را داشته باشد.
– به منظور محدود نمودن مقادیر تغییر شکل ها تحت بارگذاری های دایم و غیر دایم می بایست سختی مورد نیاز دال فراهم گردد.
– با افزایش ابعاد دهانه ها، معیار سختی از اهمیت بیشتری برخوردار می شود. در این حالت امکان دارد به جای معیار مقاومت، معیار سختی تعیین کننده ابعاد اصلی باشد.
همانطور که در بالا اشاره شد با افزایش سختی دال می توان دهانه های بیشتری را پوشش داد. این امر که به یاری سیستم های قالب بندی امکان پذیر شده است باعث ایجاد دال های متفاوت با سختی های متفاوت می گردد که برخی از آنها عبارتند از:
– دال تخت
– دال تخت کتیبه دار (قارچی)
– دال با تیرهای فرعی
– دال مجوف
در دالهای مجوف، استفاده از یک شبکه تیر متعامد در زیر دال اصلی، باعث کاهش حجم بتن ریزی، آرماتورگذاری و در عین حال کاهش وزن سقف می گردد. با این وجود در این سیستم سختی مقطع دال افزایش می یابد. این افزایش سختی به دلیل ایجاد مقطع T شکل در دال می باشد. دال مجوف دوپوش (یوبوت) نیز با الهام از دالهای مجوف و با تغییر مقطع از T به I و در نتیجه افزایش بیشتر سختی دال بوجود آمده است.
این فن آوری که در سال ۱۳۸۸ به تایید مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن رسیده است از ترکیب نوآورانه بتن، میلگرد و قالب هایی ازجنس پلی پروپیلن ساخته شده و با قرارگیری این قالب ها در میان بتن و حذف بتن ناکارآمد علاوه بر کاهش وزن دال و مصرف بتن باعث افزایش سختی دال می گردد.

1

مقطع فونداسیون و دال مجوف دوپوش پس از بتن ریزی به شکل زیر خواهد بود :

2
همچنین ضخامت تمام شده این دال ها با توجه به دهانه ها و بارگذاری های مختلف، متفاوت است. در جدول زیر مشخصات اولیه برای دهانه های مختلف ارایه شده است. اطلاعات این جدول به صورت تقریبی بوده و برای بدست آوردن ضخامت دقیق نیاز به محاسبات سازه ای می باشد.
3
مزایای سیستم یوبوت
•    ایجاد دهانه های بزرگتر و کنسول های بلندتر
استفاده از این تکنولوژی باعث می گردد تا علاوه بر کاهش وزن سقف، سختی آن نیز افزایش بیابد که این امر ایجاد دهانه های بزرگتر و کنسول های بلندتر را امکان پذیر می نماید. این افزایش دهانه باعث آزادی عمل بیشتر در طرح معماری و ایجاد فضاهای خلاقانه، فضاهای باز تجاری، تآمین پارکینگ بیشتر و … می گردد.
4
•    کاهش میزان انتقال صوت، حرارت و لرزش
با توجه به افزایش سختی دال در استفاده از این تکنولوژی، لرزش این نوع سقف ها نسبت به دال های بتن آرمه معمولی کمتر بوده و باعث اطمینان خاطر بیشتر برای ساکنین می گردد. همچنین به دلیل وجود حفره های خالی در سقف، انتقال صوت و حرارت به نحو چشمگیری کاهش می یابد.
•    امکان حذف تیرها و ایجاد دال تخت
با استفاده از این تکنولوژی می توان تیرهای موجود در سازه را در صورت وجود دیوار برشی در سازه های بیشتر از ۳ طبقه و یا ۱۰ متر، حذف نمود. حذف تیرها باعث ایجاد مزایای زیر می گردد:
-افزایش ارتفاع مفید طبقات
-کاهش میزان عملیات قالب بندی، آرماتوربندی و بتن ریزی به نسبت دال بتنی معمولی
-عبور راحت تر تاسیسات از زیر سقف
-امکان حذف سقف کاذب در صورت هماهنگی با تاسیسات
5
•    بهبود عملکرد لرزه ای
سیستم های دال بتنی نسبت به دیگر سیستم های پوشش سقف، دیافراگم یکپارچه تری تشکیل می دهند که باعث بهبود عملکرد لرزه ای ساختمان می گردد.
•    امکان ایجاد شکل ها و بازشوهای بزرگ و نامنظم در سقف
با توجه به حذف تیرها و افزایش سختی سقف، آزادی عمل بیشتری در ایجاد اشکال و بازشوهای بزرگ و نامنظم روی سقف وجود دارد. البته باید توجه داشت که شکل و ابعاد این بازشوها در طراحی سازه لحاظ گردد.
6
•    امکان ستون گذاری نامنظم
برخلاف سازه های بتنی معمولی که ستون گذاری معمولا از آکس بندی منظم پیروی می کند، در این سیستم امکان ستون گذاری به صورت نا منظم وجود دارد که در طرح های معماری حایز اهمیت است.

7
روش اجرا
•    بستن قالب تخت زیرین دال
در این مرحله با توجه به تجهیزات موجود، قالب بندی زیرین دال انجام می شود.این قالب ها می توانند از جنس چوب، فلز مدولار و … باشند.

•    بستن شبکه آرماتور پایین دال
شبکه آرماتور پایین طبق نقشه های اجرایی باید به گونه ای بسته شود که حداقل یک میلگرد در بین قالب های یوبوت قرار گیرد.
8

•    چیدن قالب ها با توجه به نقشه های اجرایی
در این مرحله قالب های یوبوت طبق نقشه های اجرایی چیده و فاصله آنها بوسیله بندهای تعبیه شده بر روی آنها تنظیم می گردد.
9

•    بستن شبکه آرماتور بالای دال
در این مرحله شبکه آرماتور بالا بسته شده و همچنین در صورت نیاز به آرماتورهای برشی، این آرماتورها در بین قالب ها قرار می گیرند.
10
•    بتن ریزی لایه اول
در اجرای این نوع دال ها، بتن ریزی در دو لایه انجام می شود. لایه اول به ضخامت حدود ۵ الی ۱۰ سانتی متر( بسته به اندازه پایه قالب ها)، ریخته می شود که باعث می گردد هوا درون قالب ها محبوس شده و اجازه وارد شدن بتن به داخل قالب ها را ندهد.

11
•    تکمیل بتن ریزی
لایه دوم بر روی لایه اول ریخته می شود تا به ضخامت مورد نظر برسد. باید توجه داشت فاصله زمانی بین بتن ریزی در دو لایه نباید به قدری باشد که باعث گیرش لایه اول گردد.
12

•    باز کردن قالب های کف
پس از گیرش بتن در زمان تعیین شده در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان قالب ها از زیر دال جمع و به طبقه دیگر منتقل می گردد.
13

باید توجه داشت کلیه مباحث مربوط به قالب بندی، آرماتوربندی، بتن ریزی و نگهداری از بتن که در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان آمده است در مورد این دال ها صادق می باشد و باید به دقت اجرا گردد.

برآوردها و محاسبات
از آنجایی که هزینه های استفاده از تکنولوژی دال مجوف دوپوش و مزایای آن یکی از عوامل اصلی در انتخاب این سیستم توسط کارفرمایان می باشد، این اطلاعات توسط کارشناسان طراحی اولیه سازه از نقشه های معماری همان پروژه و با طراحی اولیه سازه استخراج شده و قبل از عقد قرارداد در اختیار کارفرمایان محترم قرار می گیرد. لازم به توضیح می باشد استفاده از این تکنولوژی در تمام موارد باعث کاهش هزینه ها و ایجاد مزایای مطرح شده، نمی شود و این امر ارتباط مستقیم با معماری طرح، دهانه ها، تعداد طبقات، بارگذاری و سایر عوامل دارد. به همین دلیل توصیه می گردد کارفرمایان محترم قبل از اخذ تصمیم نهایی، از خدمات مشاوره رایگان طراحی اولیه کارشناسان این مجموعه استفاده نمایند.
همچنین در جدول زیر اطلاعات اولیه و تقریبی در رابطه با استفاده از این تکنولوژی در دهانه های مختلف به صورت عمومی آورده شده است.

14

نکات اجرایی دال مجوف دوپوش (یوبوت)
۱.    قالب‌های یوبوت می‌بایست مطابق نقشه‌های اجرایی بر روی سقف چیده شوند. فاصله اولین و آخرین قالب یوبوت در هر ردیف و ستون با لبه دال و یا تیر، کنترل شود تا با نقشه‌های اجرایی مطابقت داشته باشد. لازم به توضیح است گاهی اوقات به دلیل عدم دقت در اجرای ستون‌ها و یا دور دال، این فاصله نسبت به نقشه اجرایی متفاوت بوده که این تفاوت می‌بایست با ناظر پروژه هماهنگ شده و درصورت لزوم توسط محاسب سقف بررسی و تایید گردد.
۲.    بست‌های موجود بر روی بند‌های کناری قالب‌های یوبوت با توجه به فاصله مورد نیاز اشاره شده در نقشه‌های اجرایی، تنظیم گردیده و با چسب پلاستیکی محکم می‌شود. قابل ذکر است این فاصله در نقشه‌های اجرایی در قسمت مقطع سقف نشان داده شده است و هر یک از تنظیم‌های روی بند برای یک فاصله خاص ایجاد شده است.
۳.    چیدن آرماتور‌های شبکه بالا و پایین باید به گونه‌ای باشد که در بین هر دو قالب یوبوت یک میلگرد قرار گیرد. بدین منظور توصیه می‌گردد ابتدا فاصله میلگردهایی که در میان یوبوت‌ها قرار می‌گیرد، از نقشه‌ها استخراج شده و مطابق آن روی سقف چیده شوند. سپس در بین این میلگرد‌ها یک یا چند میلگرد دیگر مطابق نقشه‌ها با فاصله یکسان اضافه گردد.
۴.    در مناطقی که خطر خوردگی زیاد وجود ندارد، باید از اسپیسرهایی که فاصله‌ وسط مقطع میلگرد پایین تا کف دال ۵/۲ تا ۳ سانتی‌متر می‌باشد، استفاده نمود.
۵.    در هنگام اجرای سقف یوبوت (به خصوص در استفاده از یوبوت‌های با سایز بزرگ (H>20 Cm)) توصیه می‌شود برای جلوگیری از بلند شدن یوبوت‌ها در هنگام بتن‌ریزی، شبکه پایین آرماتور توسط سیم آرماتوربندی به لوله یا پروفیل زیر بسته شود.
۶.    با توجه به اینکه قالب‌های یوبوت برای تحمل بار گسترده‌ در حدود ۸۰ کیلوگرم طراحی شده‌اند، حتی‌الامکان از وارد آوردن بار بیشتر و یا بار متمرکز، بر روی یوبوت‌ها خودداری گردد و پس از اجرای آرماتور بندی شبکه بالا، به کارگران آموزش داده شود تا بر روی میلگردها حرکت کنند.
۷.    مطابق نقشه‌های اجرایی، در کنج هر یوبوت باید از آرماتور سنجاقی استفاده نمود. یکی از وظایف این سنجاق‌ها یکپارچه کردن شبکه بالا و پایین و ثابت نگه داشتن یوبوت‌ها در میان این دو شبکه می‌باشد. لذا توصیه می‌گردد خم ۱۳۵ درجه سنجاق در قسمت پایین قرار گیرد و خم ۹۰ درجه در قسمت بالا بوسیله سیم آرماتوربندی محکم شود تا در هنگام بتن‌ ریزی از جدا‌ شدن شبکه بالا از شبکه پایین و در نتیجه بالا آمدن یوبوت‌ها جلوگیری شود.
۸.    مقاومت بتن مورد استفاده در این دال‌ها در طراحی سازه تعیین می‌گردد که مقدار آن در یادداشت اول نقشه‌های اجرایی آورده شده است. روانی بتن (اسلامپ) مورد استفاده باید در حدود ۱۱ الی ۱۳ سانتی‌متر بوده تا بتن به‌راحتی در زیر قالب‌ها حرکت کند و فضای زیر را پر نماید. اکیدا توصیه می‌شود جهت افزایش اسلامپ بتن و جلوگیری از کاهش مقاومت آن از فوق روان کننده‌های مجاز با مقدار توصیه شده در کاتالوگ فنی شرکت تولید کننده، استفاده شود.
۹.    در هنگام بتن‌ریزی بهتر است ابتدا یک لایه حدود ۱۰ سانتی‌متری ریخته و ویبره زده شود و سپس روی آن پر گردد. البته باید توجه داشت به هیچ وجه لایه اول به گیرش اولیه نرسد و درز سرد افقی ایجاد نگردد.
۱۰.    پس از تکمیل آرماتورهای شبکه اصلی، حتما کنترل شود تا میلگرد‌های اضافی مورد نیاز در نقشه‌ها اجراگردد. این میلگردها شامل میلگردهای اضافه‌ وسط دهانه، روی ستون‌ها و دیوارهای برشی، بازشوهای بزرگ، آرماتورهای ۴۵ درجه اطراف بازشوها و … می‌باشد.
۱۱.    دقت شود در صورت نیاز به اتصال اجزای غیر سازه‌ای به دال مجوف دوپوش (یوبوت) مانند نما، آسانسور و …، پلیت‌های طراحی شده در محل مورد نیاز قرار گرفته و محکم گردد.
۱۲.    ایجاد خیز منفی به اندازه مجاز در هنگام قالب بندی دال امکان‌پذیر می‌باشد.
۱۳.    جهت یکنواخت شدن ضخامت بتن، توصیه می‌گردد قبل از بتن‌ریزی شاخص (شابلون) مناسب تهیه گردد.
۱۴.    در صورت امکان توصیه می‌گردد از پمپ هوایی جهت بتن‌ریزی استفاده گردد. استفاده از پمپ زمینی علاوه بر ضربه به سقف در هنگام پمپاژ، بتن‌ریزی را در دو لایه با مشکل مواجه کرده و باعث بالا آمدن قالب‌های یوبوت می‌شود.
۱۵.    نگهداری از بتن پس از بتن‌ریزی باید دقیقا مطابق با آیین‌نامه‌های موجود انجام پذیرد.
۱۶.    با توجه به اینکه وزن دال طبقه بالا در بیشتر مواقع از وزن بار طراحی بیشتر بوده، اکیدا توصیه می‌گردد در هنگام بتن‌ریزی هر سقف از جک اطمینان در زیر دو سقف قبلی استفاده گردد. در غیر این صورت وزن سقف در حال بتن‌ریزی، باعث ایجاد خیز و ترک در سقف زیرین خود می‌گردد.
۱۷.    زمان بازکردن قالب‌های سقف، باید با توجه به درجه حرارت هوا و مطابق با آیین‌نامه‌های موجود تعیین گردد.
۱۸.    مقاومت میلگردهای مصرفی در یادداشت اول نقشه‌های اجرایی آورده شده است. باید توجه داشت تبدیل مقطع میلگرد در سقف بدون هماهنگی با محاسب سقف مجاز نمی‌باشد.
۱۹.    در صورت ترکیب دال مجوف دوپوش (یوبوت) با تکنولوژی پیش‌تنیدگی، علاوه بر موارد بالا باید توجه داشت:
•    حداقل مقاومت استوانه‌ای بتن ۳۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع ‌باشد.
•    قبل از انجام عملیات کشش کابل‌ها، از باز نمودن قالب‌های زیر خودداری گردد.

مقایسه انواع یوبوت
بررسی انواع یوبوت در بازار ایران و مقایسه آنها با یکدیگر

۱. تاریخچه
استفاده از دال‌ مجوف دوپوش (یوبوت) در ایران از سال ۱۳۸۸ با تایید مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن آغاز گردید. اولین شکل قالب‌های تایید شده در مرکز تحقیقات، طبق مدارک و نمونه‌های ارائه شده به آن مرکز، به صورت قالب‌های مکعبی شکل با ابعاد ۵۲ سانتیمتر و ارتفاع‌های مختلف‌(۱۶، ۲۰، ۲۴ و …)‌ و دارای شیب ملایم در اضلاع از بالا به پایین به طرف بیرون بوده است. (شکل ۱)
15
شکل ۱–  قالب یوبوت
جنس این قالب‌ها از پلی‌پروپیلن بازیافتی بوده و توسط دستگاه تزریق پلاستیک تولید می‌شود.
۲. ماهیت و عملکرد قالب‌های یوبوت:
هدف اصلی از قرار دادن قالب‌های یوبوت در داخل دال‌های بتنی، ایجاد حفره‌های خالی در داخل دال و حذف بتن ناکارآمد در میان آن می‌باشد. این کار باعث می‌گردد تا علاوه بر سبک‌تر شدن دال، امکان پوشش دهانه‌های بزرگتر به دلیل ضخامت و سختی زیاد دال امکان‌پذیر باشد. (شکل ۲و۳)
این قالب‌ها نقش سازه‌ای نداشته و فقط وظیفه حذف بتن و ایجاد حفره در داخل بتن را دارند و پس از گیرش بتن، عملا کارایی دیگری ندارند. به دلیل عدم خارج کردن قالب‌ها از میان بتن به آنها قالب‌های ماندگار نیز می‌گویند.
1617

                    شکل ۲- تامین دهانه بزرگ                                      شکل ۳- سقف یوبوت
۳.انواع قالب یوبوت:
قالب‌های یوبوت موجود در بازار ایران را می توان به چهار دسته تقسیم نمود:
•    قالب یوبوت تک
•    قالب یوبوت دوبل
•    قالب یوبوت اصلاح شده
•    قالب یوبوت پلی استایرن
از آنجایی که هر چهار نوع قالب اشاره شده در بالا در بازار ایران قابل تهیه و استفاده می‌باشد، در ذیل به ارائه اطلاعات کامل از هر کدام از آنها و مقایسه مزایا و معایب آنها می‌پردازیم.
۳-۱. قالب یوبوت تک:
این نوع قالب اولین نوع یوبوت استفاده شده در صنعت ساختمان می باشد و دقیقا مطابق با مشخصات اولیه ارائه شده به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن است. ابعاد این قالب‌ها ۵۲ در ۵۲ سانتیمتر و به صورت یک تکه می‌باشند. این قالب‌ها دارای بندهایی در چهار طرف خود هستند که علاوه بر تعیین فاصله بین قالب‌ها بنا به سلیقه طراح، باعث حرکت کمتر یوبوت‌ها در هنگام بتن‌ریزی می‌گردد. وجود پایه‌های موجود در زیر قالب‌های یوبوت با ارتفاع‌های مختلف باعث ایجاد لایه پایین با ضخامت‌های مختلف می‌شود و تعادل یوبوت را به دلیل قرار گرفتن کامل بر روی کف بر‌قرار می‌کند. (شکل ۴)

1819
شکل ۴– قالب یوبوت تک

همانطور که در عکس بالا مشاهده می‌کنید، زیر این قالب‌ها باز می‌باشد و درهنگام بتن‌ریزی و پس از ریختن لایه اول بتن به ضخامت حدود ۱۰ سانتی‌متر، هوا داخل آنها محبوس شده و اجازه ورود بیشتر بتن را به داخل آنها نمی‌دهد.
از مزایای این نوع یوبوت می‌توان به هزینه تمام شده کمتر، سرعت بالای تولید و هزینه حمل کم به دلیل قرار گرفتن این قالب‌ها در داخل یکدیگر در زمان حمل و انبار، اشاره نمود.
بزرگترین عیب این قالب‌ها امکان ورود بتن به داخل قالب‌ها در صورت بتن‌ریزی نا‌مناسب می‌باشد که در این صورت فرض اصلی طراحی سازه که وجود حفره‌های خالی در سقف می‌باشد زیر سوال می‌رود. (شکل ۵)

2021

شکل ۵– عکس مقطع دال با یوبوت تک
عیب دیگر این نوع قالب‌ها بتن‌ریزی در دو لایه است که ممکن است باعث ایجاد درز سرد افقی در بتن شود که از نظر آیین نامه‌ها مردود می‌باشد. همچنین با توجه به شکل قالب‌ها تمرکز تنش در حدفاصل لایه بتن پایین و تیر ایجاد شده در بین دو یوبوت به دلیل زاویه تند زیاد می‌باشد.
۳-۲. قالب یوبوت دوبل:
این قالب‌ها که می توان از آنها به عنوان نسل دوم یوبوت نام برد، با افزایش تجربیات استفاده از این سیستم در ایران و بررسی‌های بیشتر مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ساخته شد. از آنجایی که ورود بتن به داخل یوبوت‌های تک باعث از بین رفتن فرض اولیه طراحی می‌گردد و با بررسی میدانی پروژه‌های مختلف اجرا شده با قالب تک توسط کارشناسان، مشخص شد در بسیاری از موارد بتن به داخل قالب یوبوت وارد شده است. لذا مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن در ضوابط جدید ارائه شده، بسته بودن حجم یوبوت از تمام جهات را اجباری دانسته و در بند ۲ و ۳ ضوابط ۴-۳ شماره ۴-۳-۱ به متن زیر اشاره می نماید:
“۲- قالب‌هايU‐Boot  بايد به صورت احجام كاملاً بسته از هر طرف، توليد شوند تا از ورود بتن به داخل قالب جلوگيري به عمل آيد.”
همچنین این ضوابط در خصوص نحوه بتن‌ریزی اعلام می‌دارد:
“۳ – بتن‌ريزي كل مقطع سقف شامل فضاي زير، بين و بالاي قالب‌ها بايد از آغاز تا پايان به صورت عملياتي پيوسته انجام شده و از به وجود آمدن اتصال سرد بين لايه‌ها احتراز شود.”

این امر باعث تولید قالب‌های دوبل با حجم کاملا بسته شد. شکل و ابعاد این قالب‌ها دقیقا مشابه قالبهای تک می‌باشد با این تفاوت که از دوتکه بر روی هم ساخته می‌شوند. (شکل ۶)

2223
شکل ۶– قالب یوبوت دوبل
به دلیل بسته بودن حجم این یوبوت‌ها امکان نفوذ بتن به داخل آنها از بین می‌رود و دال ایجاد شده کاملا منطبق با ضوابط طراحی و آیین‌نامه خواهد بود. (شکل ۷)

24
شکل ۷– مقطع سقف یوبوت دوبل

دوتکه بودن این قالب‌ها باعث می‌گردد حجم مورد نیاز در حمل و انبار کاهش یابد و هر قطعه در محل پروژه به صورت حجم بسته در می‌آید. از معایب این نوع قالب می توان به هزینه بالاتر تولید و زمان بر بودن آن اشاره نمود.
۳-۳. قالب یوبوت اصلاح شده:
در بتن‌ریزی دال‌هایی که در آنها از قالب‌های یوبوت تک و دوبل با ابعاد ۵۲ در ۵۲ سانتیمتر استفاده شده است، باید از بتن با روانی (اسلمپ) بالا به همراه فوق روان‌کننده استفاده نمود و همچنین ویبره کردن بتن جهت پرشدن زیر قالب‌ها باید با دقت بالا انجام شود. در غیر این صورت بتن به زیر قالب‌ها نفوذ نکرده و نتیجه آن، ایجاد حفره در زیر سقف باشد.
یوبوت اصلاح شده با هدف برطرف نمودن این مشکل با ابعاد ۳۰ سانتیمتری تولید می‌شود. همچنین با توجه به حجم بسته قالب‌ها، امکان ورود بتن به داخل آنها وجود ندارد که این امر مطابق خواسته ضوابط اجرایی می‌باشد. تولید این قالب‌ها به صورت بادی بوده و در نتیجه هزینه کمتری به نسبت قالبهای تک و دوبل خواهند داشت.( شکل ۸ )
25
شکل ۸– یوبوت اصلاح شده

یکی از معایب اصلی این قالب‌ها مصرف بتن بیشتر نسبت به قالب یوبوت دوبل می‌باشد. از آنجایی که حداقل فاصله بین قالب‌ها در ضوابط مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، ۱۰ سانتیمتر در نظر گرفته شده، به دلیل کوچکتر بودن قالب‌های یوبوت اصلاح شده به نسبت قالب یوبوت دوبل، تعداد تیرهای ایجاد شده در یک سطح مشخص بیشتر و در نتیجه وزن آن نیز بیشتر می‌باشد. برای روشن‌تر شدن موضوع در زیر مثالی آورده شده است:
فرض کنید سطحی با ابعاد ۱۱ در ۱۱ متر داریم و می‌خواهیم این سطح را با یوبوت بپوشانیم و طبق ضوابط موجود فاصله بین قالب‌ها حداقل باید ۱۰ سانتیمتر باشد. در صورت پوشاندن این سطح با یوبوت دوبل تعداد یوبوت مورد استفاده مطابق شکل زیر ۳۲۴ عدد می‌باشد.

26
در صورت استفاده از یوبوت اصلاح شده جهت پوشش این سطح مطابق شکل زیر، تعداد قالب مورد استفاده ۷۲۹ عدد می‌باشد. همان‌طور که در هر دو شکل دیده می‌شود، برای یکسان‌سازی مقایسه یوبوت‌ها در هر دو سیستم حدود ۱۵ سانتیمتر از لبه سطح فاصله داده شده است.

27

حال فرض کنید یوبوت‌های مورد استفاده در هر دو حالت دارای ارتفاع ۲۰ سانتیمتری هستند و می‌خواهیم بوسیله آنها دالی به ضخامت ۳۴ سانتیمتر ایجاد کنیم. برای محاسبه میزان مصرف بتن این دال ابتدا نیاز به محاسبه حجم هر قالب یوبوت در دو حالت دوبل و اصلاح شده داریم.
حجم قالب یوبوت دوبل به صورت زیر محاسبه می‌گردد:

در محاسبه حجم یوبوت دوبل به دلیل وجود شیب در اضلاع آن مطابق شکل زیر از میانگین ۴۹ سانتیمتر استفاده شده است.
28
شکل ۹- مقطع یوبوت دوبل
حجم قالب یوبوت اصلاح‌شده نیز به صورت زیر محاسبه می‌گردد.

برای محاسبه میزان مصرف بتن در این دو حالت فقط کافیست حجم کل قالب‌های یوبوت در هر حالت از حجم کل بتن سطح بدون در نظر گرفتن قالب‌های یوبوت کسر گردد.

جدول مقایسه

29

با توجه به جدول بالا می‌توان نتیجه گرفت میزان مصرف بتن در دال با یوبوت اصلاح شده در این سطح به میزان ۰۲/۰ مترمکعب بر مترمربع بیشتر است. با در نظر گرفتن قیمت ۱۰۰.۰۰۰ تومان برای بتن در هر مترمکعب (تهیه، حمل و بتن‌ریزی)، هزینه اضافه بتن در هر مترمربع در حدود دو هزار تومان می‌باشد. همچنین این میزان بتن اضافه معادل ۵۰ کیلوگرم بر مترمربع سطح می‌باشد که برای ساختمانی با متراژ حدود ۵۰۰۰ مترمربع به حدود ۲۵۰ تن می‌رسد که این وزن می‌تواند تاثیر بسزایی در نیروی زلزله، ابعاد فونداسیون و دیگر اعضای سازه‌ای داشته باشد.
همچنین با توجه به عکس این قالب‌ها می‌توان متوجه شد فاصله ایجاد شده بین قالب‌های یوبوت اصلاح شده همیشه ثابت و ۱۰ سانتیمتر بوده و آزادی عمل از طراح سازه جهت ایجاد فاصله بیشتر گرفته می‌شود. عدم وجود پایه در قالب یوبوت اصلاح شده باعث می‌گردد تعادل یوبوت به دلیل قرار گرفتن بر روی میلگرد‌ها (نه قالب) کمتر شود و به دلیل قرار گرفتن قالب‌ها بر روی شبکه میلگرد پایین، بتن به طور کامل اطراف میلگرد را نگیرد.
از آنجایی که این قالب‌ها به صورت یکپارچه تولید می‌شود، هزینه حمل آن‌ها به نسبت قالب تک و دوبل بیشتر می‌باشد. همچنین این قالب‌ها به دلیل داشتن زاویه ۹۰ درجه در گوشه‌ها آن، دارای تمرکز تنش بیشتری به نسبت قالب‌های دوبل که دارای زاویه کمتر و لبه‌های منحنی شکل می‌باشد، دارند.
نکته قابل تامل در خصوص قالب‌های یوبوت اصلاح شده این است که بر خلاف بقیه سیستم‌های مشابه مانند کوبیاکس، پیش‌تنیده و یوبوت معمولی که دارای ضوابط خاص خود در سایت مرکز تحقیقات می‌باشند و در اکثر کشورهای اروپایی مورد بررسی و استفاده قرار گرفته‌اند، این سیستم نه تنها دارای ضوابط مخصوص به خود نیست، بلکه فقط و فقط در کشور ایران در حال استفاده می‌باشد!!!؟
۳-۴. قالب یوبوت از جنس پلی استایرن
این قالب‌ها از جنس پلی استایرن تولید می‌شوند. به دلیل توپر بودن این قالب‌ها امکان نفوذ بتن به درون آنها وجود ندارد.
در جهان پلی‌استایرن به صورت گسترده در اجزاء ساختمان استفاده می‌شود که استفاده اصلی از آنها جهت سبک‌سازی می‌باشد. در سال‌های اخیر مراکز علمی تمرکز خود را بر روی بررسی استفاده از پلی استایرن بیشتر نموده و برخی از معایب آن را عنوان نموده‌اند.
اولین آن‌ها، تولید گاز سمی استایرن مونومر در دمای اتاق می‌باشد. علاوه بر این تعدادی از مطالعات انجام شده در دانشگاه پلی‌تکنیک میلان، این حقیقت را نشان داد که دال‌های سبکی که در میان آنها از پلی‌استایرن استفاده شده است، تحت گرمای زیاد ناشی از آتش‌سوزی بعد از ۲۰ دقیقه منفجر می‌شوند. علت این امر آن است که هوای گرم به داخل حفره‌های موجود نفوذ کرده و باعث افزایش تصعید می‌شود. ضمناً برای جلوگیری از انفجار دال، تولیدکنندگان دریچه‌ای جهت کاهش فشار داخل حفره‌ها و خروج گاز از آنها تعبیه نموده‌اند که این امر باعث انتشار گاز سمی در محیط می‌شود.
لازم به توضیح است که یوبوت‌های تک و دوبل به دلیل استفاده از پلی‌پروپیلن در هنگام آتش‌سوزی گاز سمی از خود منتشر نکرده و آزمایش ERI180 بر روی آنها انجام پذیرفته است. در خصوص یوبوت اصلاح شده هیچگونه بررسی برای آتش‌سوزی انجام نشده است.
همچنین در بند ۴ ضوابط ارائه شده در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن آمده است:
” ۴. مشخصات فني قالب ماندگار پلي‌ پروپيلني مورد استفاده، بايد برمبناي استانداردBBA  انگلستان باشد.”
قابل ذکر است که هزینه حمل و انبار این قالب‌ها به نسبت قالب یوبوت تک و دوبل بیشتر می‌باشد.
۴. نتیجه‌گیری:
با توجه به مطالب ارائه شده در بالا می‌توان نتیجه گرفت مناسب‌ترین نوع یوبوت در بازار ایران، قالب یوبوت دوبل بوده و به همین دلیل، مسئولان گروه آبراک در سال ۱۳۹۱ اقدام به تغییر کلیه سایز‌های قالب‌های تولیدی از حالت تک به دوبل نموده تا این گروه همچنان به عنوان یکی از اصلی‌ترین تولید‌کنندگان قالب یوبوت در ایران بتواند بهترین محصول را در اختیار کارفرمایان خود قرار دهد.

شاید مفید باشه!

بازرسی جوش

پاورپوینت بازرسی و تعمیر جوش

این پاورپوینت پیرامون بازرسی و تعمیر جوش شامل هر دو گروه مخرب و غیر مخرب ...

یک دیدگاه

  1. سهیلا پرنلو

    سلام ،ممنون واقعا عالی بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *